Een bijdrage van Nadja
- Direct naar:
- Materialen
- Technieken
- Inspiratie
Kleine uitstap voordat we aan de slag gaan:
Aquarelverf is een met water vermengbare, glanzende verf. Deze bestaat in principe uit hoogwaardige, fijn gemalen kleurpigmenten, vulstoffen, bindmiddelen, conserveringsmiddelen en hulpmiddelen. Vloeibare aquarelverf bevat daarnaast een deel water. Met aquarelverf kunnen zowel kleurintense resultaten met een hoge lichtkracht en kleurglans worden bereikt als doorschijnende, fijne motieven worden gecreëerd. Met aquarelverf wordt het gehele scala van kleuren uit de kleurencirkel bediend, zodat (hobby)kunstenaars natuurgetrouwe aquarellen en kleurrijke kunstwerken kunnen schilderen.
De materialen
Schilderen met aquarelverf is ook voor beginnende schilders geen moeilijk karwei. Vooral niet als je over het juiste werkmateriaal beschikt. Dit zijn de materialen die je nodig hebt:
Aquarelpapier:
Gebruik altijd dit speciale papier voor het schilderen met aquarelverf, omdat het gramgewicht, de samenstelling en de structuur van het papier van cruciaal belang zijn om mooie aquareleffecten te bereiken. (Voor beginners is koudgeperst papier met een sterkte van ten minste 300 g/m² geschikt). Een schildersdoek of gewoon papier is hiervoor niet geschikt.
Aquarelkleurpotlood:
Hiermee kun je schetsen en fijne contouren maken. De lijnen vervagen als ze met water in contact komen en zijn hierdoor achteraf niet meer zichtbaar als het schilderij af is.
Aquarelverven:
Hoe meer aquarelverven je tot je beschikking hebt, hoe meer ideeën je kunt realiseren. Het best kun je een overzicht met streken van al je verven maken, zodat je een goed inzicht krijgt in hoe de gedroogde verven er op papier uitzien.
Aquarelpenselen:
Afhankelijk van welke vormen je wilt tekenen, zijn ronde en platte penselen het best. Voor luchtige bloemaquarellen is bijvoorbeeld het ronde penseel in maat 8 het best. Als je fijne details wilt schilderen, kun je het ronde penseel in maat 2 gebruiken. Het platte penseel in maat 8 is heel geschikt voor achtergronden.
Glas water:
Het water moet je regelmatig verversen om te voorkomen dat het te zeer verkleurd is.
Mengpalet:
Hiermee kun je verschillende kleuren met elkaar of afzonderlijke kleuren met water mengen. Je kunt hiervoor ook een bord of een soortgelijk voorwerp gebruiken.
Papieren doek:
Hierop kun je de penselen van tijd tot tijd uitdrukken.
Menggedrag en schildertechnieken
Bij het schilderen van aquarellen kun je veel technieken toepassen: afhankelijk van welke kleur je kiest of hoe je deze combineert, kun je verschillende resultaten bereiken. En dat zelfs met maar één kleur. In de volgende video geeft Nadja je een overzicht van de verschillende mogelijkheden. Welke techniek jouw favoriet ook is: probeer gewoon eens wat uit en experimenteer.
Tip van Nadja:
Wees niet bang om schijnbaar verf of papier te verspillen, want alleen door te oefenen krijg je langzamerhand gevoel voor het samenspel van verf en water.
Voordat we aan de slag gaan en Nadja je over 12 aquareltechnieken uitleg geeft, leer je eerst hoe je aquarelverven goed mengt.
Aquarelverven mengen
Omdat de aquarelverven direct uit de tube er veel intenser uitzien dan op papier, moet je je verven op een apart papiervel testen, voordat je ermee gaat schilderen. Hierbij kun je streken van alle verven maken en zo een mooi overzicht van je verven krijgen. Daarnaast kun je verschillende verven van tevoren mengen en op jouw overzicht van verven testen. Deze zelfgemaakte kleurmengkaart helpt je te beslissen welke aquarelverven en tinten je voor jouw motief of schilderij wilt gebruiken. Vooraf moet je het volgende in acht nemen:
- Gebruik voor het mengen van verven het liefst een palet.
- Test altijd direct hoe de gemengde verf er op het aquarelpapier uitziet.
- Houd er rekening mee dat de kleur na het drogen altijd nog iets lichter wordt.
Zo ga je te werk bij het mengen van aquarelverven met water:
- Doe een beetje verf uit de tube in het bakje van het palet.
- Doop het penseel in water.
- Laat een beetje hiervan op de verfklodder druppelen.
- Voeg nog wat water toe als je de verf nog te intens vindt.
- Voeg een beetje verf uit de tube toe als je de kleur te licht vindt.
Tip van Nadja:
Begin liever met een lichtere kleur: bij het schilderen met aquarelverf breng je vaak meerdere lagen aan. Als de kleur dus te licht is, kun je deze naderhand nog altijd overschilderen. Deze werkwijze is eenvoudiger dan wanneer je probeert te donkere en gedroogde verf later weer lichter te maken.
Op een soort "kleurmengkaart" kun je in één oogopslag zien, welke verschillende tinten aquarelverf je kunt maken door afzonderlijke kleuren te mengen. Hier zie je een voorbeeld van hoe deze kleurmengkaart eruit kan zien:
Schilderen met aquarelverf: de 12 belangrijkste technieken
Hier kun je het oefenvel voor de technieken downloaden:
#1: Flat wash
Het doel bij de egale wassing of flat wash is een gelijkmatige verflaag over het gehele vlak te creëren. Dit kan nogal moeilijk te realiseren zijn, omdat aquarelverf snel droogt. Als je te langzaam bent en de rand van je penseelstreek al droogt, kan er een harde lijn ontstaan die je niet in je schilderij wilt hebben. De truc is dat je snel schildert met de aquarelverf en er de juiste hoeveelheid water en verf op je penseel zit. Het penseel moet helemaal natgemaakt zijn met verf, maar mag niet druppelen. Een tip: maak het penseel nat met schoon water, voordat je het in de verf doopt.
#2: Gradient wash
Het doel bij de gradient wash-techniek is de verf langzaam te vervloeien, totdat deze volledig transparant is. Je begint met een volle en donkere kleur aan een kant en verdunt de verf, totdat deze bijna of geheel verdwenen is.
#3: Kleurverlopen
Kleurverlopen lijken erg op een gradient wash. Maar in plaats van de verf tot volledige transparantie te verdunnen, wordt met een kleurverloop beoogd twee kleuren vloeiend in elkaar te laten overgaan. Voordat je begint, moet je de twee verven voorbereiden door ze met water te mengen. Denk eraan dat de sleutel voor mooie kleurverlopen is dat je vlot werkt en de tweede verf op het papier brengt, voordat de eerste verf gedroogd is.
#4: Nat-in-nat
Bij deze techniek komen de kleurpigmenten van de aquarelverven zeer goed tot hun recht. Bevochtig hiervoor eerst het papier met water of een waterige verf. Stippel nu de geconcentreerde verf met het penseel op het vlak. Dit is een van de eenvoudigste en leukste technieken die er zijn. Je kunt je uitleven, met de verf spelen en elke keer iets totaal unieks en verrassends creëren.
#5: Nat-op-droog
Deze techniek wordt vaak bij kleine motieven toegepast. Hierbij werk je met de natte verf op droog aquarelpapier. Laat de eerste laag drogen, daarna kun je de verf door een tweede laag intenser maken of overschilderen met een andere verf. Bij deze techniek kun je heel goed allerlei mengsels creëren. Let erop dat je snelle penseelstreken zet, zodat de onderliggende verflaag niet weer door het water wordt opgelost.
#6: Droog-op-droog
Bij deze aquarelschildertechniek breng je veel verf met vrij weinig water aan. Dit doe je met zo weinig mogelijk druk, zodat alleen de hoogste delen van het aquarelpapier verf opnemen, terwijl de lagere delen vrijwel zonder verf blijven. Om deze techniek te laten slagen, moet je sterk gestructureerd aquarelpapier gebruiken.
#7: Colour lifting
Bij het schilderen met aquarelverf kun je ook verf van het papier verwijderen, een techniek die colour lifting wordt genoemd. Hierbij "zuig" je de verf weer op met een penseel. Gebruik deze techniek om kleine fouten te verhelpen of bijzondere accenten in je schilderij aan te brengen. Het is belangrijk dat het penseel hierbij bijna droog, dus niet nat is.
Aquareleffecten met aanvullende materialen creëren
#8: Effecten met zout
Beschilder een willekeurig vlak met aquarelverf en strooi fijn steenzout tot grof zeezout op de gewenste delen. Van cruciaal belang zijn hier de persoonlijke voorkeur en het effect dat moet worden gecreëerd. Laat de verf nu volledig drogen en verwijder de zoutkorrels voorzichtig. Omdat zout vocht bindt, ontstaan er kristalachtige vlekken met duidelijke waterranden.
#9: Effecten met wattenstaafje
Ook met een wattenstaafje kun je prachtige effecten in je aquarel bereiken. Maak stippen door gewoon de punt van het wattenstaafje zachtjes op de natte verf te zetten. De wat absorbeert deze en er ontstaan mooie patronen die je geheel naar eigen smaak kunt vormgeven. Je kunt het wattenstaafje ook in een andere kleur dopen en daarmee gericht losse stippen plaatsen.
#10: Effecten met folie
Bij deze techniek leg je folie op de natte verf (aluminiumfolie, plasticfolie of vershoudfolie), die je dan iets samenknijpt. Laat de folie op de verf liggen totdat deze licht gedroogd is, voordat je deze verwijdert en alles volledig laat drogen. Hiermee kun je volledig willekeurige, mooie patronen in het vlak realiseren.
#11: Effecten met een papieren doek
Gebruik een droge papieren doek en dep of veeg er voorzichtig mee over de nog natte verf. Zo kun je verfijnde kleuren en zachte kleurverlopen creëren.
#12: Effecten met maskeervloeistof
Met behulp van deze vloeistof kun je delen van het papier wit laten, waardoor contrast op het schilderij ontstaat en er accenten worden geplaatst.
De vloeistof bestaat meestal uit latex en wordt ook wel drawing gum genoemd. De maskeervloeistof kan in elke gewenste vorm worden gebracht en is zowel water- als verfafstotend. Deze kan bovendien zonder resten worden verwijderd, als je klaar met schilderen bent.
Schilder jouw eerste kunstwerk met aquarelverf
Pak je penselen, klaar, start! Nu kun je aan jouw eerste aquarel beginnen en het geleerde direct toepassen of uitproberen! In onze inspiratietutorial toont Nadja je hoe je met eenvoudige basisvormen en stippen motieven zoals bloemen en bladeren kunt vormgeven. We hebben hiervoor ook een gratis te downloaden sjabloon beschikbaar gesteld.
Hoe je het sjabloon goed naar het aquarelpapier overbrengt, leer je in de video op onze pagina over het thema "Aquarel schilderen voor beginners".
Je mag helemaal zelf bepalen hoeveel details je toevoegt. Er zijn geen grenzen aan je fantasie gesteld. In deze video laat Nadja je zien hoe je met aquarelverf acht bloemen schildert. Je kunt ze bijvoorbeeld tot een mooie, kleurrijke bos combineren of een patroon ermee maken.
Mixed media tutorial
In deze video toont Nadja je hoe je de verschillende aquarelproducten en technieken in een aquarel kunt combineren.
Download hier het motiefsjabloon.
Laat je inspireren door de creaties van andere kunstenaars:
Tag ons als je jouw eerste schilderij maakt met de hashtag #myDesignJourney op social media!
De gebruikte producten in deze cursus
Verdere benodigde materialen:
- Aquarelpapier
- Mengpalet
- Glas met water
- Papieren doek
